Wał Pomorski nadal robi wrażenie

Blisko 30. osób wzięło udział w dwudniowej podróży historycznej zorganizowanej przez wejherowski Związek Inwalidów Wojennych RP w celu zwiedzenia dawnych umocnień Wału Pomorskiego w rejonie Szczecinka.

Turyści zwiedzili Muzeum Wału Pomorskiego i II wojny światowej w Szczecinku, usytuowane w wielkim poniemieckim bunkrze, które  prowadzi Stowarzyszenie Turystyczno-Historyczne Grupa Rekonstrukcyjna Wału Pomorskiego.  Bunkier został wybudowany przez Niemców w latach 1934-36 i mogło w nim pełnić służbę 45 żołnierzy. Ciekawe informacje o Wale Pomorskim wybudowanym przez Niemców między Darłowem a Gorzowem przekazał szczecinecki przewodnik turystyczny Bogdan Bereszyński. Przewodnik oprowadził wejherowian też po mieście i kamiennej kalwarii przy kościele pw. św. Rozalii w Szczecinku.

Wybudowana w 2005 roku kamienna kalwaria, oprócz stacji Męki Pańskiej, posiada liczne motywy patriotyczne i religijne m.in. figury św. Andrzeja Boboli – patrona Polski, św. Stanisława Kostki – patrona młodzieży, św. Rozalii z Palermo, a także tablicę upamiętniającą postać ks. majora Stanisława Targosza, kapelana spod Monte Cassino, odznaczonego Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari. Podczas pobytu w Szczecinku kombatanci złożyli kwiaty na płycie nagrobnej 39. żołnierzy polskich, którzy oddali życie w walkach o miasto w 1945 roku.

W kolejnym dniu uczestnicy podróży historycznej zwiedzili duży bunkier w rejonie wsi Śmiadowo z blisko 300-metrowym tunelem podziemnym oraz teren Bornego-Sulinowa, którego prawie pół wieku nie było na polskich mapach. Stacjonowała tam od zakończenia II wojny światowej do 1992 roku rosyjska dywizja pancerna z pułkiem artylerii rakietowej licząca ok. 14 tys. kadry i żołnierzy. Obecnie w Bornem mieszka ok. 4,5 tys. mieszkańców, w tym 60 proc. emerytów. Miasto przechodzi pozytywne przeobrażenia, ale wiele obiektów straszy jeszcze swoim wyglądem i dewastacją, m.in.  wybudowane przed wojną przez Niemców duże kasyno oficerskie.

Po Bornem-Sulinowie oprowadzał kombatantów znakomity znawca tutejszej historii najnowszej Kamil Batroszek. Dzięki niemu turyści dowiedzieli się sporo o pobycie Rosjan na tym terenie. Duże zainteresowanie wzbudziły informacje o obozie jenieckim Gross-Born, w którym w czasie wojny przebywali jeńcy francuscy i polscy, a wśród nich powstańcy warszawscy, Leon Kruczkowski i mjr Henryk Sucharski, który swoją bohaterską postawą ratował życie wielu polskim żołnierzom legitymując się żelaznym listem otrzymanym od Niemców podczas kapitulacji na Westerplatte.  

- Wybudowany przez Niemców w latach 1934-37 Wał Pomorski nadal robi olbrzymie wrażenie swoim rozmachem i tempem robót. Tylko w rejonie Szczecinka powstało 25 schronów bojowych wraz z systemem zapór przeciwpancernych i przeciwpiechotnych. Również powstałe w tak krótkim czasie obiekty wojskowe w Bornem i okolicach czynią spore wrażenie – mówi Stanisław Harasiuk, prezes Związku Inwalidów Wojennych w Wejherowie, więzień Majdanka.

Wycieczka w ramach cyklu imprez „Ocalić od zapomnienia” była możliwa dzięki sponsorom. Kombatantów wsparli m.in. Jerzy Groth (autobus), firma Ratex, Eugeniusz Konkol, który zaangażował się logistycznie oraz organizując wspólnie z Henryk Połchowskim trasę wycieczki, a także Teresa Woźniak z agencji ubezpieczeniowej. Wejherowscy kombatanci otrzymują na swoją codzienną działalność wsparcie ze strony Prezydenta Miasta Wejherowa i Starosty Wejherowskiego.  

W podróży historycznej wzięli udział przedstawiciele Związku Inwalidów Wojennych, Stowarzyszenia Polskich Kombatantów Obrońców Ojczyzny im. Generała Andersa oraz Związku Sybiraków.

Na zdjęciu: Bunkier w Szczecinku

Fot. Henryk Połchowski